کرد پرس- سنندج که بنای آن به دوره دوره صفویه بازمیگردد، در طول قرنها بهعنوان یکی از مراکز مهم فرهنگی و هنری منطقه شناخته شده است. این شهر در زمان حکومت سلیمانخان اردلان شکل گرفت و بهتدریج به پایتخت حکمرانی اردلانها تبدیل شد.بافت تاریخی شهر، عمارتهایی چون عمارت آصف وزیری (خانه کرد) و عمارت خسروآباد، و بازار سنتی سنندج، همگی نشانههایی از تداوم یک هویت شهری ریشهدار هستند که «روژ سنه» باید بکوشد آن را بازخوانی کند.
از آیین تا رویداد؛ تحول «روژ سنه»
در گذشته، بزرگداشت سنندج بیشتر در قالب برنامههای محدود محلی برگزار میشده است. این روز اما در سالهای اخیر، این روز به یک رویداد چندبعدی تبدیل شده و برای موفقیت بیشتر باید برنامه های آن با مشارکت نهادهای فرهنگی، مدیریت شهری و مردم شهر طرح ریزی و اجرا شود.
حمید ملک از پژوهشگران حوزه فرهنگ کردی در اینباره میگوید: «روژ سنه را باید تلاشی برای بازتعریف هویت شهری در عصر مدرن باشد. چرا که اگر این هویت بازتولید نشود، در معرض فراموشی قرار میگیرد»
موسیقی و ادبیات؛ قلب تپنده سنندج
سنندج همواره بهعنوان یکی از پایتختهای موسیقی کُردی شناخته شده است. نامهایی چون کامکارها، جایگاه این شهر را در حافظه موسیقایی مردم کرد تثبیت کردهاند. در جریان «روژ سنه»، اجرای زنده موسیقی مقامی و کلاسیک کردی، نهتنها جنبهای هنری دارد، بلکه به نوعی بازسازی حافظه جمعی نیز محسوب میشود.
در حوزه ادبیات نیز، چهرههایی چون هیمن موکریانی و عبدالله گوران تأثیر عمیقی بر ادبیات کردی گذاشتهاند. هرچند برخی از این مشاهیر اهل دیگر شهرهای کردنشین بودهاند، اما سنندج همواره محل تلاقی و رشد جریانهای فکری و ادبی بوده است.
مشارکت اجتماعی؛ از تماشاگر تا کنشگر
یکی از مهمترین ویژگیهای «روژ سنه»، تغییر نقش شهروندان از مخاطب منفعل به کنشگر فعال است. حضور گروههای مردمی، هنرمندان جوان، و استارتاپهای فرهنگی، نشاندهنده شکلگیری نوعی زیست فرهنگی پویاست که باید بیش از پیش به آن بها داده شود.
به باور صاحب نظران فرهنگی «اگر مردم در طراحی و اجرای برنامهها نقش نداشته باشند، روژ سنه به یک جشن تشریفاتی تبدیل میشود. آنچه امروز ارزشمند است، همین مشارکت واقعی مردم است.»
اقتصاد فرهنگ؛ فرصتی برای توسعه
«روژ سنه» میتواند بهعنوان موتور محرک اقتصاد فرهنگی شهر عمل کند. نمایشگاههای صنایعدستی، معرفی غذاهای بومی و جذب گردشگران، ظرفیتهایی هستند که در صورت برنامهریزی دقیق، میتوانند به رونق اقتصادی منجر شوند.
کارشناسان حوزه گردشگری معتقدند: «سنندج با تکیه بر برند فرهنگی خود، میتواند به یکی از مقاصد اصلی گردشگری فرهنگی در غرب ایران تبدیل شود، اما این امر نیازمند زیرساخت، تبلیغات و تداوم رویدادهایی مانند روژ سنه است.»
رسانه و بازنمایی؛ حلقه مفقوده
با وجود اهمیت این رویداد، پوشش رسانهای آن در سطح ملی هنوز محدود است. در حالی که بسیاری از شهرهای جهان با برندسازی فرهنگی توانستهاند جایگاه خود را تثبیت کنند، «روژ سنه» نیز میتواند با روایتسازی حرفهای در رسانهها، به یک نشان هویتی فراگیر تبدیل شود.
چالشها؛ میان اصالت و نمایش
یکی از نگرانیهای مطرحشده، خطر «نمایشی شدن» فرهنگ است؛ به این معنا که برخی برنامهها بهجای بازتاب اصیل فرهنگ، به بازتولید کلیشهها بپردازند.
به باور بسیاری از جامعه شناسان : «مرز باریکی میان احیای فرهنگ و مصرفی کردن آن وجود دارد. اگر برنامهها صرفاً برای جذب مخاطب طراحی شوند، ممکن است به اصالت فرهنگی آسیب وارد شود.»
«روژ سنه» اکنون در مرحلهای قرار دارد که میتواند به یک پلتفرم پایدار برای توسعه فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی سنندج تبدیل شود. این امر، نیازمند نگاه راهبردی، مشارکت واقعی شهروندان و توجه جدی رسانههاست. روز سنندج تنها یک جشن نیست؛ بلکه روایتی است از شهری که میکوشد در میان تغییرات سریع جهان امروز، هویت خود را حفظ کرده و همزمان آیندهای نو بسازد.
نظر شما